
Badania w laboratorium
Jak przygotować się do badania krwi?
Aby uzyskać jak najbardziej wiarygodne wyniki badań zalecamy:
- W okresie poprzedzającym badanie należy zachować dotychczasową, typową dietę bez ograniczeń.
- Na 48 godzin przed planowanym pobraniem krwi, należy unikać znacznego wysiłku fizycznego i spożywania alkoholu.
- Do pobrania krwi na większość badań należy zgłosić się w godzinach rannych,
- Do pobrania krwi należy zgłaszać się na czczo, po co najmniej 8 godzinnej przerwie posiłkowej, po lekkostrawnej kolacji. W przypadku zlecenia profilu lipidowego (cholesterol całkowity + cholesterol HDL + cholesterol LDL + triglicerydy) wskazane jest zachowanie 12 godzinnej przerwy posiłkowej.
- po nocnym spoczynku,
- Przed pobraniem krwi nie należy palić papierosów, ponieważ wpływa to na poziom wielu oznaczanych parametrów.
- Jeśli to możliwe, pobranie krwi powinno, odbyć się przed wdrożeniem leczenia. Pacjent, po uzgodnieniu z lekarzem, powinien ograniczyć przyjmowanie leków (z wyjątkiem leków koniecznych) lub wyłączyć leki mogące wpływać na poziom mierzonego składnika, o ile nie zaburza to procesu terapeutycznego oraz powstrzymać się od stosowania suplementów diety. Pacjent powinien poinformować personel Laboratorium o stosowanych lekach.
Przygotowanie pacjenta przed pobraniem krwi w celu oznaczenia PSA:
Na 2 – 3 dni przed pobraniem krwi w celu oznaczenia stężenia PSA pacjent nie powinien poddawać się badaniu przezodbytniczemu bądź biopsji gruczołu krokowego, a ponadto powinien zachować wstrzemięźliwość seksualną oraz unikać intensywnej jazdy na rowerze.
Przygotowanie pacjenta przed pobraniem krwi w celu oznaczenia prolaktyny:
Wydzielanie prolaktyny wykazuje rytm dobowy tzn., że jej stężenie zależy od pory dnia.
Do bodźców stymulujących wydzielanie prolaktyny należą: sen, przyjmowanie posiłków, wysiłek fizyczny, stres, współżycie seksualne, ciąża (estrogeny), alkohol, leki (obniżające ciśnienie tętnicze krwi, antydepresyjne, przeciwwymiotne i pobudzające perystaltykę jelit).
Dla uzyskania wiarygodnego wyniku badania laboratoryjnego konieczne jest zastosowanie się do poniższych warunków
- 3 dni przed badaniem nie należy spożywać alkoholu, a co najmniej 12 godzin przed pobraniem powstrzymać się od picia kawy i herbaty.
- W przeddzień pobrania krwi unikać znacznego wysiłku fizycznego, zachować abstynencję seksualną oraz w miarę możliwości wyeliminować przyczyny stresu. Ponadto nie należy poddawać się badaniu ginekologicznemu i badaniu gruczołów sutkowych/ stymulować sutków.
- Do pobrania krwi należy zgłaszać się wypoczętym, po przespanej nocy, na czczo (po co najmniej 8 godzinach bez posiłku i 4 godzinach bez przyjmowania płynów), 2 – 3 godzin po obudzeniu, między godz. 8:00 – 10:00 rano.
Przygotowanie pacjenta do doustnego testu tolerancji glukozy:
Badanie jest wykonywane u osób:
- z podejrzeniem występowania cukrzycy bądź nieprawidłowej tolerancji glukozy;
- z nieprawidłowym poziomem glukozy na czczo
- z cechami zespołu metabolicznego (otyłość brzuszna, zbyt wysokie stężenie triglicerydów, podwyższone ciśnienie tętnicze, zbyt niskie stężenie HDL-cholesterolu) przy prawidłowym stężeniu glukozy na czczo;
- u każdej kobiety między 24. a 28. tygodniem ciąży.
- Testu nie należy wykonywać w czasie ostrej choroby i bezpośrednio po niej.
- 3 dni przed badaniem należy zachować typową dietę – spożycie węglowodanów nie powinno być mniejsze niż 150 g na dobę.
- Przed wykonaniem testu nie należy stosować leków: glukokortykosteroidów, diuretyków tiazydowych, preparatów antykoncepcyjnych, hipotensyjnych, przeczyszczających, barbituranów, środków uspokajających, salicylanów, witaminy C.
- Należy być wypoczętym, po przespanej nocy.
- Test wykonuje się rano, na czczo, od 8 do max 14 godzin od spożycia ostatniego posiłku.
- Podczas testu nie można przyjmować posiłków i płynów, palić papierosów.
- Przez cały okres testu (2 godziny) należy przebywać w miejscu jego wykonywania.
Na czym polega wykonanie testu:
- Pobranie na czczo próbki krwi żylnej i oznaczenie poziomu glukozy.
- Podanie pacjentowi do wypicia w ciągu 3-5 minut 75 gramów glukozy rozpuszczonej w 250 – 300 ml wody.
- Pobranie drugiej próbki krwi żylnej po 120 minutach od podania roztworu glukozy.
Dowiedz się więcej z naszego artykułu na temat: Jak przygotować się do badania krwi?
Jak przygotować się do badania moczu?
Przed oddaniem moczu dokładnie podmyć okolice krocza mydłem i spłukać wodą. Do badania ogólnego należy pobrać, za wyjątkiem wskazań doraźnych, pierwszą poranną próbkę moczu oddaną bezpośrednio po spoczynku nocnym trwającym nie mniej niż 8 godzin, w tym po minimum 4 godzinnym gromadzeniu moczu w pęcherzu.
Do pojemnika (pobranego z laboratorium lub zakupionego w aptece) oddać pierwszy ranny mocz z tzw. środkowego strumienia: po oddaniu pierwszej porcji ok. 50 ml do muszli klozetowej, podstawić pojemnik, oddać do niego 50 – 100 ml moczu; odstawić pojemnik i dokończyć oddawanie moczu do toalety. Pierwsza porcja moczu nie nadaje się do badania ze względu na obecność w niej flory bakteryjnej kolonizującej ujście cewki moczowej.) Materiał dostarczyć jak najszybciej do laboratorium, jeśli to niemożliwe przechowywać w lodówce (maks. do 2godz.)
Badanie moczu u niemowląt
Można wykonać za pomocą naklejonego jałowego woreczka. Rano dokładnie umyć dziecku okolicę ujścia cewki moczowej (u dziewczynek okolice sromu od przodu w kierunku odbytu, a u chłopców żołądź po odsunięciu napletka). Po oddaniu moczu woreczek odkleić, zabezpieczyć i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium, jeśli to niemożliwe przechowywać w lodówce.
Posiew moczu-badanie mikrobiologiczne
Badanie wykonać przed podaniem antybiotyku. Przed oddaniem moczu umyć ręce wodą z mydłem i następnie podmyć u kobiet okolice krocza w kierunku odbytu, u mężczyzn żołądź po odsunięciu napletka. Mocz oddać z tzw. środkowego strumienia do sterylnego pojemnika (pobranego z laboratorium lub zakupionego w aptece) nie dotykając jego brzegu ani wewnętrznej powierzchni. Materiał dostarczyć jak najszybciej do laboratorium, jeśli to niemożliwe przechowywać w lodówce.
Dobowa zbórka moczu
Jak przygotować się do badania moczu do dobowej zbiórki? Pobrać z laboratorium pojemnik na dobową zbiórkę moczu wraz z konserwantem do moczu. Zbiórkę dobową rozpoczyna się rano: mocz z pierwszej porannej mikcji oddać do toalety (zanotować godzinę). Następnie zbierać wszystkie porcje moczu do pojemnika przez całą dobę. Pojemnik z moczem przechowywać w lodówce. Następnego dnia rano pierwszy mocz oddać również do pojemnika i dostarczyć do Laboratorium.
Dowiedz się więcej z naszego artykułu na temat: Jak przygotować się do badania moczu?
Jak przygotować się do badania kału?
Świeży kał pobrać się z kilku miejsc za pomocą szpatułki do pojemnika, w ilości odpowiadającej wielkości orzecha włoskiego. Należy unikać zanieczyszczenia materiału moczem oraz środkami chemicznymi używanymi do dezynfekcji toalet. Pojemnik z kałem szczelnie zamknąć. Próbkę kału dostarczyć do laboratorium w jak najkrótszym czasie. Jeżeli nie ma możliwości dostarczenia materiału do laboratorium bezpośrednio po pobraniu, należy materiał przechować w lodówce, maksymalnie do 24 godzin. By zbadać kał na obecność krwi utajonej nie trzeba zachowywać specjalnej diety!
Kał - badanie w kierunku pasożytów
Próbki pobierać 3-krotnie w odstępach 2-4 dniowych w ciągu 10 dni. Taki sposób postępowania znacznie podnosi prawdopodobieństwo wykrycia pasożytów. Zaleca się pobieranie nie wcześniej niż 2 tygodnie po zakończeniu kuracji antybiotykowej. Do defekacji nie używać czopków. Do badania przynosimy świeże próbki kału, materiał można przechować w lodówce maksymalnie do 24 godzin.
Owsiki-wykrywanie
Badanie wykonuje się z wymazu (odcisku) z fałdów odbytu. Należy pobrać zestaw na owsiki z Laboratorium. Rano po wstaniu i przed skorzystaniem z toalety, zdjąć taśmę klejącą z płytki i przykleić ją na kilka sekund do odbytu, a następnie przykleić ponownie na szkiełko. Zestaw dostarczyć do Laboratorium.
Dowiedz się więcej z naszego artykułu na temat: Jak przygotować się do badania kału?
Jak przygotować się do badania nasienia?
Materiał do badania nasienia przyjmujemy od poniedziałku do piątku w godz. 7.00 – 11.00. Od 3 do 5 dni przed badaniem zachować wstrzemięźliwość seksualną i alkoholową. Po kuracji antybiotykiem odczekać 2 tygodnie z wykonaniem badania. Próbkę można oddać w domu lub w gabinecie w laboratorium. Przed oddaniem próbki dokładnie umyć ręce i prącie wodą i mydłem. Oddać mocz do toalety (strumień moczu wypłukuje drobnoustroje kolonizujące początkowy odcinek cewki moczowej) Materiał do badania uzyskuje się przez masturbację lub stosunek przerywany. Nasienie oddane w domu należy dostarczyć do laboratorium maksymalnie w ciągu 30 min od pobrania. Jeśli czas transportu przekracza 30 min istnieje możliwość oddania nasienia na miejscu. Materiał oddany poza laboratorium transportuje się w temp 35 - 38C.
Ważne jest, aby do pojemnika pobrać całą objętość nasienia. Nie pobierać nasienia do prezerwatywy ze względu na obecność środków plemnikobójczych. Pojemnik ( do pobrania w laboratorium) z materiałem należy dokładnie opisać : imię, nazwisko, czas oddania próbki.
Czynniki wpływające negatywnie na wynik badania nasienia:
- Przebyte ostatnio lub aktualne choroby; po zakończonej kuracji antybiotykowej odczekać min. 2 tygodnie
- Urazy okolicy jąder
- Duży wysiłek fizyczny
- Narażenie na działanie wysokich temperatur, w tym gorących kąpieli
- Noszenie bielizny lub ubrań nadmiernie uciskających jądra
- Depresja, stres
- Stosowanie używek: alkohol, nikotyna, narkotyki, sterydy
Pobieranie materiału do badań bakteriologicznych i mykologicznych:
Wymaz z nosa, gardła
Należy wykonać przed zastosowaniem antybiotyków oraz środków działających miejscowo (tabletki do ssania, leki w aerozolu), Wymaz z gardła pobieramy rano na czczo, po przepłukaniu jamy ustnej wodą przegotowaną.
Plwocina-Posiew
Plwocinę należy odkrztusić rano, na czczo (po dokładnym przepłukaniu jamy ustnej przegotowaną wodą) do sterylnego pojemnika pobranego z laboratorium lub zakupionego w aptece.
Wymaz z oka, ucha
Materiał pobrać przed podaniem antybiotyku.
Paznokcie, zmiany skórne- badanie mykologiczne
Do badań mykologicznych pobrać zeskrobiny spod paznokci oraz ścięte paznokcie z miejsc zmienionych chorobowo do sterylnego pojemnika (sterylny kubek na posiew). Wcześniej nie stosować leków ani maści przeciwgrzybiczych)


