DHEA – co to za badanie i kiedy warto je wykonać?

DHEA jest hormonem steroidowym wytwarzanym przez korę nadnerczy (w około 80%) oraz w mniejszym stopniu przez jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn. Często nazywa się go „hormonem młodości” lub „fontanną młodości”, ponieważ jego produkcja gwałtownie rośnie w okresie dojrzewania, osiąga szczyt około 20.–30. roku życia, a następnie naturalnie i nieuchronnie spada wraz z wiekiem. DHEA wspiera układ odpornościowy, poprawia gęstość kości, wpływa na nastrój, pamięć oraz ogólną witalność organizmu.

Dlaczego badamy poziom DHEA?

Oznaczenie poziomu DHEA pozwala nam ocenić, jak radzą sobie Twoje nadnercza i czy w organizmie nie dochodzi do zachwiania równowagi hormonalnej. Nadmiar tego hormonu u kobiet prowadzi do maskulinizacji, ponieważ przekształca się on w silne androgeny. Może to skutkować problemami z cerą (trądzik), nadmiernym owłosieniem typu męskiego (hirsutyzm) czy zaburzeniami miesiączkowania.

Z kolei zbyt niski poziom DHEA jest często obserwowany u osób zmagających się z przewlekłym stresem i zmęczeniem (tzw. wyczerpanie nadnerczy). Gdy organizm przez długi czas produkuje ogromne ilości kortyzolu (hormonu stresu), dzieje się to kosztem DHEA. W efekcie pacjent odczuwa spadek nastroju, lęki, obniżenie libido oraz chroniczny brak energii.

DHEA – kiedy badać i jak się przygotować?

Decyzja o wykonaniu badania powinna być oparta na niepokojących sygnałach wysyłanych przez organizm. W Med-Lab Suchanek dbamy o to, aby proces pobrania krwi był maksymalnie komfortowy, jednak pacjent musi pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Wskazania do badania: Oznaczenie DHEA warto wykonać u kobiet z podejrzeniem zespołu policystycznych jajników (PCOS), przy problemach z płodnością, nasilonym trądziku i wypadaniu włosów. U obu płci badanie jest wskazane przy podejrzeniu niewydolności nadnerczy, w stanach przewlekłego zmęczenia, zaburzeniach nastroju oraz w celu oceny tempa starzenia się organizmu.
• Przygotowanie do pobrania: Na badanie należy zgłosić się rano (najlepiej między godziną 7:00 a 9:00), ponieważ DHEA, podobnie jak inne hormony nadnerczowe, wykazuje dobowy rytm wydzielania. Trzeba być na czczo. Kobiety miesiączkujące powinny wykonać to badanie na początku cyklu (między 2. a 5. dniem), chyba że lekarz zaleci inaczej. Przed wejściem do gabinetu warto unikać stresu i odpocząć 15 minut.

Jak interpretować wynik DHEA?

Wyniki badania w naszym laboratorium są zazwyczaj gotowe w ciągu jednego dnia roboczego. Ze względu na to, że poziom DHEA ściśle zależy od wieku, normy laboratoryjne są podzielone na bardzo szczegółowe przedziały wiekowe:

• Wynik powyżej normy: Może świadczyć o przeroście lub guzach nadnerczy, zespole policystycznych jajników (PCOS) lub silnym, ostrym stresie. Wysoki poziom wymaga dalszej diagnostyki, często w połączeniu z badaniem siarczanu DHEA (DHEA-S), który jest bardziej stabilną formą tego hormonu.
• Wynik poniżej normy: Najczęściej wskazuje na pierwotną lub wtórną niewydolność nerek/nadnerczy (np. chorobę Addisona). Jest także typowym obrazem dla osób w podeszłym wieku, pacjentów zmagających się z depresją, ciężkimi chorobami przewlekłymi lub długotrwałym, wyniszczającym stresem psychofizycznym.

Ekspercka wskazówka

Zanim sięgniesz po popularne w aptekach suplementy diety zawierające DHEA mające „przywrócić młodość i energię”, bezwzględnie wykonaj badanie krwi. Samodzielne przyjmowanie tego hormonu bez potwierdzonego niedoboru może przynieść więcej szkody niż pożytku – u kobiet może wywołać męskie rysy twarzy i problemy z cerą, a u mężczyzn zaburzyć naturalną produkcję testosteronu. Wynik z laboratorium to jedyna bezpieczna podstawa do rozpoczęcia jakiejkolwiek terapii.