Badanie HbA1c – co to jest i dlaczego nazywamy je „pamięcią glikemiczną” organizmu?

Standardowy pomiar glukozy we krwi informuje nas o tym, co dzieje się w organizmie „tu i teraz”. Jednak poziom cukru zmienia się dynamicznie – zależy od tego, co zjedliśmy na kolację, czy się wyspaliśmy i czy towarzyszy nam stres. Aby uzyskać szerszy obraz Twojego zdrowia, wykonujemy badanie HbA1c (hemoglobiny glikowanej). To badanie, które nie daje się „oszukać” jednodniową dietą przed wizytą w laboratorium.

Czym jest hemoglobina glikowana (HbA1c)?

Hemoglobina to białko znajdujące się w czerwonych krwinkach (erytrocytach), odpowiedzialne za transport tlenu. Glukoza krążąca we krwi ma naturalną zdolność do trwałego łączenia się z tym białkiem – proces ten nazywamy glikacją.

Ponieważ czerwona krwinka żyje w Twoim organizmie średnio 120 dni, badanie HbA1c pozwala sprawdzić, jaka część hemoglobiny połączyła się z cukrem w ciągu ostatnich 2–3 miesięcy. Można to porównać do średniej oceny z całego semestru, podczas gdy zwykły pomiar glukozy jest tylko jedną kartkówką.

Dlaczego warto wykonać badanie HbA1c?

Badanie to pełni dwie kluczowe role w diagnostyce Med-Lab Suchanek:

1. Rozpoznanie cukrzycy i stanu przedcukrzycowego: Pozwala wykryć zaburzenia u osób, które mają prawidłowy cukier na czczo, ale doświadczają groźnych skoków glukozy po posiłkach.
2. Monitorowanie leczenia: Dla osób ze zdiagnozowaną cukrzycą jest to najważniejszy wskaźnik skuteczności terapii. Informuje lekarza, czy zalecona dieta i leki faktycznie utrzymują chorobę w ryzach.

Interpretacja wyników – co mówią procenty?

Wynik HbA1c podawany jest w procentach (%). Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego:

Wynik HbA1c (%) - Interpretacja:

• poniżej 5,7%

Wynik prawidłowy

• 5,7% – 6,4%

Stan przedcukrzycowy (sygnał alarmowy)

• 6,5% i powyżej

Kryterium rozpoznania cukrzycy

Dla osób już leczących się na cukrzycę, cel terapeutyczny jest ustalany indywidualnie przez lekarza (zazwyczaj dąży się do wyniku poniżej 7,0%).

Kiedy należy wykonać badanie?

• Profilaktycznie: Raz w roku, zwłaszcza jeśli masz nadwagę, nadciśnienie lub ktoś w Twojej rodzinie choruje na cukrzycę.
• Przy objawach: Takich jak wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, niewyjaśniony spadek wagi czy nawracające infekcje.
• W ciąży: Jeśli występują czynniki ryzyka cukrzycy ciążowej.

Przygotowanie do badania w Med-Lab Suchanek

To jedna z największych zalet tego badania: nie musisz być na czczo.

• Ponieważ HbA1c odzwierciedla ostatnie miesiące, a nie ostatnie godziny, możesz zgłosić się do punktu pobrań o dowolnej porze dnia.
• Posiłek zjedzony przed badaniem nie wpływa na wynik.
• Warto jednak wiedzieć, że na wynik mogą wpływać stany skracające czas życia krwinek, np. ciężka anemia, niedawne przetoczenie krwi lub ciąża (w tych przypadkach interpretacja wymaga szczególnej uwagi lekarza).

Czas oczekiwania na wynik: Zazwyczaj 1 dzień roboczy.

Ekspercka wskazówka

Badanie HbA1c to doskonały test na „ukrytą” cukrzycę. Jeśli Twój cukier na czczo bywa w górnej granicy normy, a Ty często czujesz się sennym po jedzeniu, HbA1c da Ci jasną odpowiedź, czy Twoja gospodarka węglowodanowa potrzebuje wsparcia specjalisty.