Więcej niż witamina dla ciężarnych. Jak kwas foliowy chroni przed zawałem i dlaczego zwykłe tabletki mogą nie działać?

Kwas foliowy to organiczny związek chemiczny należący do witamin z grupy B. Nasz organizm nie potrafi go samodzielnie syntetyzować w wystarczających ilościach, dlatego musimy dostarczać go z zewnątrz. Jego naturalnym źródłem są przede wszystkim surowe, ciemnozielone warzywa (szpinak, jarmuż, brokuły), stąd też pochodzi jego nazwa (łac. folium – liść). Niestety, foliany są niezwykle wrażliwe na wysoką temperaturę i światło – obróbka termiczna potraw potrafi zniszczyć nawet do 90% tej cennej witaminy, co czyni jej niedobory bardzo powszechnymi.

Kwas foliowy – na co pomaga i dlaczego jest tak ważny?

Rola kwasu foliowego w ludzkim ciele jest gigantyczna i wykracza daleko poza powszechną wiedzę. Jako kluczowy koenzym bierze on udział w biosyntezie kwasów nukleinowych (DNA i RNA), co oznacza, że jest absolutnie niezbędny do prawidłowego podziału i wzrostu każdej komórki w naszym ciele.

Do najważniejszych procesów, na które pomaga kwas foliowy, należą:

• Ochrona układu krążenia i nerwowego: Wspólnie z opisywaną wcześniej witaminą B12, kwas foliowy bierze udział w metabolizmie homocysteiny. Pomaga przekształcić ten toksyczny aminokwas w bezpieczne związki, co bezpośrednio chroni ściany naczyń krwionośnych przed miażdżycą, zmniejszając ryzyko zawału i udaru. Dodatkowo stymuluje produkcję neuroprzekaźników (serotoniny, noradrenaliny), dbając o nasz nastrój i zdrowy sen.
• Prawidłowy przebieg ciąży i krwiotworzenie: Jest fundamentem profilaktyki wad cewy nerwowej u płodu (takich jak rozszczep kręgosłupa), dlatego jego suplementacja jest kluczowa już na etapie planowania macierzyństwa. Wspomaga również proces erytropoezy, czyli powstawania czerwonych krwinek w szpiku kostnym, chroniąc nas przed anemią.

Niedobory kwasu foliowego – jakie są najczęstsze objawy?

Brak odpowiedniej ilości folianów rozwija się w organizmie stosunkowo szybko, ponieważ nasze wewnętrzne magazyny (głównie w wątrobie) są niewielkie i wystarczają zaledwie na kilka miesięcy. Kiedy poziom tej witaminy drastycznie spada, organizm zaczyna manifestować to w bardzo uciążliwy sposób.

Najważniejsze objawy niedoboru kwasu foliowego, które powinny skłonić Cię do wykonania badania krwi, to:

• Chroniczne zmęczenie i problemy z pamięcią: Stałe uczucie znużenia, senność, trudności z koncentracją, „mgła mózgowa”, a w skrajnych przypadkach stany lękowe, drażliwość oraz stany depresyjne.
• Objawy anemiczne i problemy skórne: Bladość skóry, duszności nawet przy niewielkim wysiłku, kołatanie serca (związane z anemią makrocytową), a także stany zapalne w jamie ustnej (pękanie kącików ust, owrzodzenia języka), przedwczesne siwienie włosów oraz zahamowanie wzrostu u dzieci.

Ekspercka wskazówka

Czy wiesz, że nawet do 50% populacji może posiadać mutację genu MTHFR? Oznacza to, że ich organizm nie potrafi prawidłowo przekształcić zwykłego, syntetycznego kwasu foliowego z tabletki w jego aktywną, biologiczną formę. Jeśli mimo suplementacji badanie w Med-Lab Suchanek wykazuje stały niedobór folianów lub wysoki poziom homocysteiny, skonsultuj się z lekarzem. Rozwiązaniem jest zazwyczaj przejście na tzw. formy zmetylowane (metylofolian), które wchłaniają się natychmiast, z pominięciem uszkodzonego szlaku metabolicznego.