Witamina B1 (tiamina) – na co pomaga, co ją zawiera i jak dba o Twój układ nerwowy?

Witamina B1 była pierwszą odkrytą witaminą w historii medycyny, stąd jej symboliczna jedynka. Należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie, co oznacza, że nasz organizm nie potrafi jej magazynować w większych ilościach – jej zapasy wyczerpują się już po około 2-3 tygodniach bez dostarczania jej z dietą. Tiamina odgrywa kluczową rolę w procesie oddychania komórkowego. Jest niezbędnym elementem enzymów, które przekształcają węglowodany (cukry) z pożywienia w czystą energię (ATP), potrzebną do pracy mięśni i mózgu.

Witamina B1 (tiamina) – na co pomaga i dlaczego jest kluczowa?

Ponieważ tiamina odpowiada za produkcję energii komórkowej, jej obecność jest najważniejsza dla narządów o największym zapotrzebowaniu energetycznym: mózgu, układu nerwowego oraz serca.

Do najważniejszych procesów, na które pomaga witamina B1, należą:

• Prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mózgu: Tiamina uczestniczy w syntezie acetylocholiny – jednego z najważniejszych neuroprzekaźników odpowiedzialnych za pamięć, logiczne myślenie, koncentrację oraz zdolność uczenia się. Chroni komórki nerwowe (neurony) przed uszkodzeniem i dba o prawidłowe przewodzenie impulsów.
• Wspieranie pracy serca i mięśni: Wspomaga metabolizm mięśnia sercowego, zapewniając mu siłę do ciągłego pompowania krwi. Odpowiada również za sprawną regenerację mięśni szkieletowych po wysiłku fizycznym oraz reguluje prawidłowy wzrost i rozwój kości.

Co zawiera witaminę B1 i jak rozpoznać jej niedobór?

Niedobór witaminy B1 (w skrajnej formie znany w historii jako choroba beri-beri) dotyka dziś najczęściej osoby na dietach wysoko przetworzonych, bogatych w cukier, a także osoby nadużywające alkoholu, który drastycznie blokuje wchłanianie tiaminy w jelitach.

Najważniejsze aspekty związane z obecnością witaminy B1 w diecie oraz sygnałami jej braku to:

• Co zawiera witaminę B1 (źródła w diecie): Najbogatszym naturalnym źródłem tiaminy są produkty pełnoziarniste (grube kasze, płatki owsiane, pełnoziarniste pieczywo), suche nasiona roślin strączkowych (groch, fasola, soczewica), orzechy (zwłaszcza arachidowe i pistacje) oraz nasiona słonecznika. Znajdziesz ją również w wieprzowinie, podrobach oraz drożdżach.
• Objawy niedoboru (brak tiaminy): Początkowo brak B1 objawia się ciągłym zmęczeniem, drażliwością, problemami z pamięcią („mgła mózgowa”) oraz brakiem apetytu i spadkiem masy ciała. Przy głębszym niedoborze pojawiają się objawy neurologiczne: bolesne skurcze i drętwienie łydek, osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca, obrzęki kończyn, a w ciężkich przypadkach uszkodzenia nerwów obwodowych i zaburzenia psychiczne (np. zespół Wernickego-Korsakowa u osób uzależnionych od alkoholu).

Ekspercka wskazówka

Czy wiesz, że kawa, czarna herbata oraz surowe ryby i owoce morza zawierają enzym o nazwie tiaminaza, który bezpowrotnie niszczy witaminę B1 w przewodzie pokarmowym? Jeśli pijesz ogromne ilości mocnej kawy lub herbaty do posiłków, możesz nieświadomie wypłukiwać tiaminę z organizmu. Jeśli czujesz stałe zmęczenie mięśni i kłopoty z koncentracją mimo zdrowej diety, przyjdź do Med-Lab Suchanek na badanie poziomu witaminy B1 – sprawdzimy, czy Twój metabolizm energetyczny ma odpowiednie paliwo do działania.